Dromen over ratten in het jodendom: betekenis
De Hebreeuwse Bijbel noemt de akhbar, meestal vertaald als muis en vaak opgevat als ook de rat, onder het kruipend gedierte dat ritueel onrein maakt. Tegelijk herinnert de joodse traditie eraan dat veel van wat je droomt uit je eigen gedachten komt.
In deze traditie
In Leviticus 11 staat de akhbar in een kort lijstje kleine dieren die over de grond krioelen, samen met de wezel en een paar soorten hagedissen. Hun dode lichaam maakt ritueel onrein, en ze worden niet gegeten. Knaagdieren vallen in de joodse wet dus onder het onreine. Niet omdat ze kwaad zijn, maar omdat ze buiten de orde staan van wat geschikt is voor de tafel en het heiligdom.
Het dier speelt ook een rol in het verhaal van de ark in 1 Samuël 5 en 6. Nadat de Filistijnen de ark hebben buitgemaakt, breekt er onrust uit in hun steden. Om de ark terug te sturen geven ze haar vijf gouden gezwellen en vijf gouden muizen mee, afbeeldingen van de dieren die het land verwoesten. Het verhaal gaat over een kracht die zich niet met geweld laat vasthouden. Een knaagdier staat daar voor schade die zich stil door een land verspreidt, totdat de oorzaak wordt erkend.
De Talmoed bekijkt het dier praktisch. In het traktaat Pesachim bespreken de rabbijnen wat je moet doen als een muis misschien brood heeft binnengedragen in een huis dat al naar chameets is doorzocht voor Pesach. Het is een klein, alledaags beeld: iets wat ongemerkt naar binnen komt en zorgvuldig werk tenietdoet. Een droom waarin een rat iets een kamer binnensleept die je net hebt schoongemaakt, past daar opvallend goed bij.
Voor de droom zelf geeft het traktaat Berachot het kader. Een mens krijgt alleen te zien wat uit de gedachten van zijn hart voortkomt. Wie in de kelder met ratten heeft gevochten, of zich zorgen maakt over een collega die hij niet vertrouwt, droomt dus makkelijk over ratten. De rabbijnen leren ook dat een droom zijn uitleg volgt, en dat een niet-uitgelegde droom is als een brief die niet gelezen is. Het is dus wijs om een vriendelijke lezing te kiezen.
Wie van een droom blijft schrikken, kan hem volgens Berachot vertellen aan drie mensen die het goed met hem voorhebben, en die antwoorden dat het goed is. Velen laten zo'n droom ook gewoon los. Afkeer in een droom is geen oordeel over de dromer.
Veelvoorkomende varianten
Een rat die iets een schoon huis binnensleept
Doet denken aan de Talmoed over chameets dat een muis binnenbrengt: iets wat zorgvuldig werk ongedaan maakt, of een detail dat je over het hoofd zag.
Gouden muizen of ratten
Een echo van 1 Samuël 6. Kan wijzen op schade die ophoudt zodra de oorzaak benoemd en rechtgezet wordt.
Een dode rat aanraken
In de lijn van Leviticus een beeld van onreinheid: iets waar je je handen liever van aftrekt. Geen voorspelling.
Een rat in de kelder of voorraadkast
Vaak gewoon de gedachten van je hart: een praktische zorg over je huis.
Wat betekent jouw droom?
Schrijf je eigen droom op en krijg direct een verklaring. Gratis, zonder account.
Je hebt al een account. Schrijf je droom in de app: dan staat hij meteen in je Droomboek, gelezen vanuit jouw traditie.
Schrijf je droom in de appVeelgestelde vragen
Is de rat onrein in het jodendom?
Ja, in de zin van kasjroet en rituele reinheid: Leviticus 11 rekent knaagdieren tot het kruipend gedierte. Dat is een wettelijke categorie, geen oordeel over de dromer.
Wat doe je na een nare rattendroom?
De Talmoed beschrijft hoe je hem kunt vertellen aan drie vrienden die je het goede toewensen. Veel mensen laten hem ook gewoon los.