Talmoed

Het grote rabbijnse werk van wet, uitleg en gesprek, na de Hebreeuwse Bijbel de belangrijkste joodse tekst.

De Talmoed is na de Hebreeuwse Bijbel de belangrijkste tekst van het jodendom. Het is een enorm werk, verdeeld in traktaten, dat bestaat uit twee lagen: de Misjna, rond 200 opgeschreven, met de mondelinge wet, en de Gemara, waarin rabbijnen eeuwenlang over die wet discussiëren. Er bestaan twee versies, de Jeruzalemse en de veel invloedrijkere Babylonische Talmoed.

De Talmoed is geen wetboek met eenduidige antwoorden, maar een verslag van gesprekken. Verschillende meningen blijven naast elkaar staan, verhalen wisselen af met juridische discussies, en ook minderheidsstandpunten worden bewaard. Het leren van de Talmoed, vaak in tweetallen, de chavroeta, is tot vandaag een centraal onderdeel van het joodse leven.

Voor droomduiding is vooral het traktaat Berachot belangrijk, waarin enkele bladzijden over dromen gaan. Daar staan beroemde uitspraken. Een droom die niet is uitgelegd, is als een brief die niet is gelezen. Een mens krijgt in zijn droom alleen te zien wat voortkomt uit de gedachten van zijn eigen hart. En: dromen volgen de mond, wat betekent dat de uitleg de richting van een droom mede bepaalt. De Talmoed noemt zelfs een verhaal over vierentwintig droomuitleggers in Jeruzalem, die elk een andere uitleg gaven, en alle uitleggingen kwamen uit.

Ook bevat Berachot een gebed voor wie een verontrustende droom heeft gehad, en beschrijft het de praktijk van hatavat chalom, het ten goede keren van een droom in aanwezigheid van drie vrienden. In het traktaat Taänit staan de drie sleutels die God zelf in handen houdt: regen, geboorte en opstanding.

Op Dreamkin baseren de joodse lezingen zich vaak op deze talmoedische uitspraken, die opvallend nuchter en tegelijk respectvol over dromen spreken.