Sadaqa

Vrijwillige liefdadigheid in de islam; zakat is de verplichte armenbelasting.

Sadaqa is vrijwillige liefdadigheid in de islam. Het woord hangt samen met sidq, oprechtheid: geven is een teken van oprecht geloof. Sadaqa is iets anders dan zakat, de verplichte jaarlijkse afdracht over vermogen boven een bepaalde grens. Zakat heeft vaste regels en ontvangers; sadaqa kan altijd, in elke vorm en in elke hoeveelheid.

Volgens de overlevering is sadaqa veel breder dan geld. Een glimlach naar je broeder is sadaqa, een goed woord is sadaqa, iets schadelijks van de weg halen is sadaqa. Ook wie niets te geven heeft, kan zo geven. En sadaqa die verborgen wordt gegeven, zodat je linkerhand niet weet wat je rechterhand geeft, wordt bijzonder geprezen.

Een bijzondere vorm is sadaqa jariya, doorlopende liefdadigheid: een put, een boom, een school of kennis waar anderen na je dood nog profijt van hebben. Volgens een bekende hadith houden de daden van een mens op bij zijn dood, behalve drie: doorlopende liefdadigheid, nuttige kennis en een rechtschapen kind dat voor hem bidt.

In droomduiding komt sadaqa vaak terug. Wie droomt van een overleden familielid dat lijkt te vragen om hulp, eten of water, krijgt in de traditie vaak de raad om namens die persoon sadaqa te geven en voor hem te bidden. Ook na een nare droom raden veel mensen aan om iets te geven, als dankbaarheid en als bescherming.

Een droom waarin je zelf geeft, wordt klassiek gunstig gelezen: zegen, vermeerdering van wat je hebt, of een zorg die wordt weggenomen. Geven vermindert volgens de overlevering nooit je bezit. Een droom waarin je weigert te geven, kan juist een aansporing zijn om vrijgeviger te zijn.