Chinees Nieuwjaar en dromen: geluk, voorouders en het droomboek van Zhou Gong

Chinees Nieuwjaar, het Lentefeest, is het belangrijkste feest van het jaar. Families komen samen, huizen worden schoongemaakt en versierd, en alles draait om een goede start. Het is ook een tijd waarin mensen extra letten op tekenen van geluk, en daar horen dromen bij.

In het kort

Rond Chinees Nieuwjaar letten veel families extra op tekens van geluk, en dromen horen daarbij.
Volgens de volkstraditie en het droomboek van Zhou Gong zijn vis, water, draken en rood vaak gunstige beelden, soms via klankspel.
Nieuwjaar is ook een feest van de voorouders: een droom over overleden familie wordt dan als nabijheid gelezen.
Sommige families lezen nare dromen omgekeerd, als geluk; dat is volksgeloof, geen voorspelling.

Het Lentefeest in het kort

Chinees Nieuwjaar valt op de eerste dag van de maankalender, tussen eind januari en half februari. De dagen ervoor wordt het huis grondig schoongemaakt, om het oude jaar en zijn tegenslag weg te vegen. Op oudejaarsavond eet de familie samen het reüniediner. Op nieuwjaarsdag zelf wordt juist niet geveegd, om het nieuwe geluk niet meteen de deur uit te vegen.

Rood is overal: rode lampionnen, rode enveloppen met geld, rode spreuken op de deur. Volgens een oude legende joeg rood samen met vuurwerk het monster Nian weg, dat aan het eind van het jaar dorpen bedreigde.

Dromen en de volkstraditie

Veel Chinese families kennen het Zhou Gong Jie Meng, het droomboek dat aan de hertog van Zhou wordt toegeschreven, al werd het eeuwen na zijn leven samengesteld. Het boek verklaart dromen via beelden, klanken en woordspelingen, en wordt vaak met een glimlach gebruikt. Rond Nieuwjaar krijgen die lezingen extra aandacht: een gunstige droom in de eerste dagen van het jaar voelt als een goed voorteken.

Tegelijk is de traditie nuchter. Wie de hele week bezig is met eten, familie en rood, droomt daar ook over. Een droom wordt dan vooral gezien als een weerspiegeling van een drukke, feestelijke tijd.

Gunstige droombeelden rond Nieuwjaar

Vis: yu klinkt als het woord voor overvloed. Het bekende gezegde nian nian you yu wenst elk jaar een overschot. Een vis in een droom wordt daarom rond Nieuwjaar bijna altijd gunstig gelezen. Rood en vuurwerk: vreugde, bescherming en een krachtig begin. Mandarijnen en sinaasappels: hun naam klinkt als geluk en goud. Een draak: kracht, voorspoed en succes, zeker in een drakenjaar. Dumplings: ze lijken op oude zilveren muntjes en staan voor rijkdom.

Het dier van het nieuwe jaar kan ook opduiken in een droom. Veel mensen lezen dat als een persoonlijke groet van het jaar dat begint.

Voorouders aan tafel

Nieuwjaar is ook een feest van de voorouders. In veel families worden op oudejaarsavond offers gebracht aan het huisaltaar: eten, wierook en soms papieren geld. De voorouders worden zo uitgenodigd om mee te vieren. Het Qingming-feest in april is de dag waarop graven worden verzorgd, maar ook met Nieuwjaar horen de voorouders erbij.

Wie in deze dagen droomt van een overleden grootouder aan de feesttafel, kan dat in die traditie lezen als een teken dat de familie verbonden blijft. Een glimlachende of etende voorouder geldt als gunstig. Een voorouder die om iets vraagt, als een uitnodiging om te herdenken of het altaar te verzorgen.

De Keukengod en een schone lei

Een week voor Nieuwjaar reist volgens de volkstraditie de Keukengod, Zao Jun, naar de hemel om verslag uit te brengen over het huishouden. Families smeren soms iets zoets op zijn beeltenis, zodat hij alleen zoete woorden spreekt. Dat verhaal past bij de sfeer van de tijd: opruimen, goedmaken en met een schone lei beginnen.

Een droom over schoonmaken, oude spullen weggooien of een huis dat licht wordt, wordt rond Nieuwjaar daarom vaak gunstig gelezen: het oude gaat weg, er komt ruimte voor het nieuwe. Een rommelig huis in een droom kan juist een herinnering zijn aan iets wat nog opgeruimd wil worden.

Omgekeerde dromen en bijgeloof

In de volkstraditie wordt van een nare droom soms het omgekeerde verwacht: wie droomt van tegenslag, zou juist geluk krijgen. Rond Nieuwjaar praten mensen bovendien liever niet over ongeluk, dood of ziekte, om het nieuwe jaar niet te belasten. Wie een nare droom heeft, houdt die in deze dagen dus vaak voor zich.

Zulke gewoonten zijn volksuitleg, geen vaste regels. Wie wil weten hoe de volkstraditie een bepaald beeld leest, vindt op deze site bij veel symbolen een lezing volgens Zhou Gong.