Kleuren in Winti-dromen: wat wit, rood, blauw en geel kunnen betekenen

Een vrouw in het wit, een man in rood en blauw, een geel-zwarte pangi. In Winti vertellen kleuren vaak wie er in je droom verschijnt.

In het kort

In Winti vertellen kleuren en kleding in een droom vaak wie er verschijnt.
Wit en blauw wijzen vaak naar Mama Aisa, rood en wit naar de ingi, zwart en wit naar de apuku, geel met zwart naar de kantamasi.
Wit is de lastigste kleur: het kan bij de doden, bij Aisa of bij Kromanti horen, en de rest van de droom beslist.
Kleuren verschillen per familie; welke winti bij jou hoort, stelt iemand met kennis binnen de traditie vast.

Waarom kleding telt

In Winti tonen de winti zich vaak in dracht: een koto, een pangi, een hoofddoek, inheemse kleding. Elke winti heeft kleuren die bij hem horen, en die kleuren komen terug in de kleding van wie hem draagt, in offers en in dromen. Daardoor is de kleur van wat iemand in je droom draagt vaak de snelste aanwijzing voor wie er spreekt.

Dat is ook waarom beoefenaars bij een droom zo vaak vragen welke kleuren je zag. Een vrouw in het wit en een vrouw in geel met zwart kunnen hetzelfde doen in een droom, en toch iets heel anders betekenen.

Winti-kleuren in één oogopslag

De kleuren en stoffen die beoefenaars het vaakst noemen, en bij wie ze meestal horen.

Kleur of stof	Hoort vaak bij	Let op
Wit, of wit met zwarte strepen	De doden: kabra, profen en yorka	Wit hoort ook bij Aisa en Kromanti; de rest van de droom beslist
Blauw en wit, of jampanesi	Mama Aisa	Een oudere vrouw in een witte of blauwe koto
Jampanesi (Javaanse stof)	Loko, Fodu (vodu); met crème de watra wenu	Dezelfde stof, verschillende winti
Jampanesi met groen, of groen en wit	Luangu
Mamjo krosi (lappenstof)	Leba
Rood, rood en wit, rode jampanesi	De gron-ingi en de watra-ingi	Elke rivier-ingi heeft eigen accenten
Blauw, blauw en wit	De busi-ingi	Soms met een beetje rood
Zwart en wit, of blauw en wit	De apuku (ampuku)	Ook Adumankama, volgens velen blauw en wit
Geel en zwart, of groen en geel	De kantamasi (kantasi)	Over Adumankama verschillen de meningen
Wit, blauw en wit, denim, zwart en wit	Kromanti (Kumanti)	Ook blueblack wordt genoemd
Wit met zilver of goud	Barinya en de watra mama
Oranje met groene lijnen	Een prodo pangi, een feestpangi	Niet aan één winti gebonden

Kleuren verschillen per familie en streek, en een winti kan naast de basiskleuren ook eigen kleuren kiezen. Welke winti bij jou hoort, wordt binnen de traditie vastgesteld.

De kleuren per winti

Op basis van wat beoefenaars noemen, ziet een werkbare lijst er zo uit.

Wit en blauw horen bij Mama Aisa, de moeder van de aarde. Een oudere vrouw in een witte koto, soms met rode of blauwe motieven, wordt vaak als Aisa of als de bigisma gelezen.

Wit, of blauw en wit, hoort bij Kromanti, de strijdgeesten. Rood en wit bij de ingi, de inheemse geesten. Zwart en wit bij de apuku, de bosgeesten en boodschappers. Geel met zwart of met groen bij de kantamasi. Wit met zilver of goud bij Barinya en de watra mama, de watergeesten.

Naast de bekende kleuren noemen beoefenaars ook stoffen. Jampanesi, Javaanse batikstof, hoort bij Mama Aisa en bij Loko en Fodu; met groen erin bij Luangu, met crème bij de watra wenu. Leba draagt mamjo krosi, stof van aan elkaar gezette lapjes. Bij de ingi heeft bijna elke rivier eigen accenten: rood met goud, rood en wit, of zelfs de kleuren van de Surinaamse vlag. En niet elke pangi hoort bij een winti: een oranje pangi met groene lijnen wordt bijvoorbeeld een prodo pangi genoemd, een feestpangi. Een winti kan bovendien naast de basiskleuren ook eigen kleuren kiezen.

De doden, de kabra en de yorka, worden met wit verbonden.

Wit: de doden, Aisa of Kromanti?

Wit is de lastigste kleur, omdat hij bij zoveel hoort. Witte doeken kunnen verwijzen naar de doden, een witte koto naar Aisa, wit met pimba naar Kromanti. De kleur alleen beslist het dus niet.

Wat helpt, is de rest van de droom. Een oudere vrouw die danst of iets geeft, wijst eerder naar Aisa en de bigisma. Een grote vogel of een ring met een witte steen eerder naar Kromanti. Witte doeken bij een boom of doden die niet willen gaan, eerder naar onrustige yorka.

Rood en blauw

Rood en blauw samen zijn een tweede lastige combinatie. Beoefenaars noemen ze bij de djebri-kromanti, een strijdgeest, maar ook bij de kapten-ingi, een genezende inheemse geest. Het advies in zulke gevallen is meestal: laat een luku uitwijzen welke van de twee het is.

Rood alleen, zoals een rode pangi, wordt vaker met de ingi verbonden. Een droom waarin je partner een rode pangi voor je moet halen, werd door een beoefenaar gelezen als eerbetoon aan een ingi die waarschijnlijk je djodjo is.

Zo gebruik je de kleuren

Noteer na het wakker worden welke kleuren je zag, wie ze droeg en wat die persoon deed. Leg dat naast de andere tekens in de droom: het element, de plek, dieren en familieleden. Pas samen vertellen ze iets.

Onthoud ook dat kleuren per familie en per streek kunnen verschillen. Wat hier staat, is hoe beoefenaars het vaak beschrijven, geen vaste tabel. Wie wil weten welke winti bij hem of haar hoort, laat dat binnen de traditie vaststellen door iemand met kennis.