Gede

De familie van lwa van de doden, onder leiding van Baron Samedi: humor aan de grens van leven en dood.

De Gede, ook Ghede of Guédé, zijn in de Haïtiaanse vodou de familie van lwa die bij de doden en de begraafplaats horen. Aan het hoofd staat Baron Samedi, Bawon Samdi, met zijn vrouw Manman Brijit, die over de begraafplaatsen waakt. Het eerste graf op een nieuwe begraafplaats, meestal dat van een man, wordt aan de Baron gewijd, en een kruis op de begraafplaats is zijn plaats.

De Gede zijn de lwa van de grens tussen leven en dood, en daarom ook van het leven zelf. Ze zijn beroemd om hun humor: grof, scherp, vaak seksueel getint, en bedoeld om de spot te drijven met de hoogmoed van de levenden, want iedereen gaat dood. Ze worden afgebeeld in zwart en paars, met een hoge hoed, een zonnebril waarvan één glas ontbreekt en een sigaar. Tegelijk zijn ze beschermers van kinderen en genezers: niemand kan sterven zolang de Baron zijn graf niet heeft gegraven.

Rond 1 en 2 november, Allerheiligen en Allerzielen, vieren Haïtianen Fèt Gede, het feest van de Gede, met bezoeken aan begraafplaatsen, muziek en uitgelaten vieringen.

In dromen worden de Gede volgens beoefenaars herkend aan paars en zwart, begraafplaatsen, kruisen, grappen op onverwachte momenten of een figuur met een hoge hoed. Zo'n droom wordt zelden als dreiging gelezen. Vaker gaat het over de band met overledenen, over een afscheid, of over de uitnodiging om het leven niet te zwaar te nemen.

De Gede staan ook voor gelijkheid: op de begraafplaats is er geen verschil tussen rijk en arm, en hun grappen herinneren daar iedereen aan.

Dreamkin stelt niet vast dat een droom van de Gede komt, en voorspelt geen dood.