Aché

De kracht die dingen laat gebeuren: levenskracht, vermogen en doorgang.

Aché is in Santería de kracht die maakt dat iets werkelijk gebeurt. Het is levenskracht, maar ook bevoegdheid en doorgang: iemand kan aché hebben voor een bepaalde taak.

Het woord komt van het Yoruba àṣẹ, dat ook in andere Afro-Amerikaanse tradities voorkomt, zoals Candomblé in Brazilië en de Haïtiaanse vodou. In de Yoruba-kosmologie is àṣẹ de kracht waarmee Olodumare de wereld schiep en in beweging houdt. Mensen, planten, stenen, woorden en orisha's hebben allemaal aché, in meer of mindere mate.

Aché wordt ook als groet en zegen gebruikt: wie iets goeds zegt, krijgt vaak aché als antwoord, zoals amen. Een ingewijde priester of priesteres heeft aché voor bepaalde handelingen, en een orisha geeft aché aan wie hem dient. Ook het woord zelf draagt kracht: wat je met aché uitspreekt, kan gebeuren. Daarom wordt in de traditie voorzichtig omgegaan met wat je zegt, ook over dromen.

In droomverklaring gaat de aandacht naar waar aché stroomt en waar het vastzit. Beelden van beweging, groei en open wegen wijzen op stromend aché; beelden van blokkade, stilstand of een dichte deur op het tegendeel.

Aché kan ook verloren gaan of verzwakken, bijvoorbeeld door verwaarlozing, conflicten of het verbreken van beloften, en worden versterkt door gebed, offers, zang, dans en goed karakter. In de omgangstaal van Cuba en de diaspora is het woord ook buiten de religie bekend: wie aché heeft, heeft charisma, geluk of flair.

Aché wordt niet zomaar verworven. Binnen de traditie wordt het doorgegeven en bevestigd, en dat gebeurt in een huis, niet in een droom.