Changó
De Orisha van donder, vuur en dans.
Changó is de Orisha van donder, bliksem, vuur, drums en dans. Hij staat voor kracht, passie en rechtvaardigheid, en wordt verbonden met rood en wit en met de dubbele bijl.
Changó is volgens de overlevering een vergoddelijkte koning van Oyo, de machtige Yoruba-stad in het huidige Nigeria. In de patakí is hij charmant, trots, gevat en driftig: een geweldige danser en trommelaar, en een krijger die niemand vreest behalve de doden. Zijn getal is zes, zijn wapen de oshé, een dubbele bijl, en hij wordt in Cuba verbonden met Santa Bárbara, die ook in rood en wit wordt afgebeeld en met bliksem wordt verbonden. De batá-trommels, die in veel ceremonies worden bespeeld, worden volgens de overlevering met hem verbonden.
Zijn verhalen gaan vaak over liefde en jaloezie, vooral met Ochún en Oyá, en over rechtvaardigheid: wie liegt of onrecht doet, kan zijn bliksem verwachten. Daarom wordt hij aangeroepen bij rechtszaken en conflicten. Een droom met rood en wit, drums, een dubbele bijl of een heftige storm wordt door beoefenaars soms met hem verbonden, meestal als een beeld van kracht, passie of een waarheid die aan het licht komt.
Op 4 december, de feestdag van Santa Bárbara, vieren veel beoefenaars in Cuba en de diaspora Changó met trommels, dans en rode en witte kleding. Wie in Santería voor Changó wordt ingewijd, draagt vaak een ketting van rode en witte kralen, een eleke, als teken van zijn band met de orisha.
Dromen over onweer, vuur of drums worden in Santería soms met Changó verbonden. Of Changó bij iemand hoort, wordt binnen de traditie via divinatie en inwijding vastgesteld, nooit uit een droom.
Verwante begrippen
- Orisha De krachten in Santería, elk met een eigen domein en eigen beelden.
- Aché De kracht die dingen laat gebeuren: levenskracht, vermogen en doorgang.
- Egun De voorouders, voortdurend aanwezig en vaak zichtbaar in dromen.
- Orí Het hoofd als zetel van bewustzijn en lot.
- Diloggún Divinatie met kaurischelpen; de manier waarop de traditie vragen beantwoordt.
- Padrino en madrina De ingewijde peetouder die je begeleidt binnen een huis.
- Regla de Ocha De naam die de traditie zelf gebruikt, naast Santería.
- Bóveda De plek in huis waar de voorouders worden herdacht.
- Yemayá De Orisha van de zee en het moederschap.
- Ochún De Orisha van zoet water, liefde en eigenwaarde.
- Oyá De Orisha van wind, storm en verandering, en poortwachter van de begraafplaats.
- Ogún De Orisha van ijzer, werk en het vrijmaken van de weg.
- Elegguá De Orisha van de kruising, de wegen en het begin: hij opent en sluit paden.