Orisha

De krachten in Santería, elk met een eigen domein en eigen beelden.

De orisha's zijn de goddelijke krachten in Santería, ook Regla de Ocha genoemd, en in andere tradities met Yoruba-wortels, zoals Candomblé in Brazilië. Ze komen oorspronkelijk uit de religie van de Yoruba in het huidige Nigeria en Benin, en werden door tot slaaf gemaakte Afrikanen meegenomen naar Cuba en andere delen van de Amerika's.

Boven de orisha's staat Olodumare, de oppergod, die ver van de wereld staat. De orisha's zijn dichterbij: elk heeft een eigen domein van de natuur en van het menselijk leven, eigen kleuren, getallen, voedsel, dansen en verhalen. Yemayá hoort bij de zee en het moederschap, Ochún bij zoet water en liefde, Changó bij donder en vuur, Oyá bij wind en de poort van de dood, en Elegguá bij wegen, kruispunten en het begin van alles.

In Cuba werden de orisha's in de koloniale tijd vaak verbonden met katholieke heiligen, deels om de eigen religie te kunnen blijven beoefenen. Zo wordt Ochún verbonden met de Virgen de la Caridad del Cobre en Changó met Santa Bárbara. Die vermenging is nog altijd zichtbaar.

Iedere ingewijde heeft volgens de traditie een orisha die zijn of haar hoofd bezit, bepaald door waarzegging. Contact met de orisha's loopt via offers, gebed, trommelceremonies en orakels zoals de diloggún, de kaurischelpen.

In dromen worden orisha's vaak herkend aan hun kleuren, elementen of symbolen: blauw en wit en de zee voor Yemayá, geel en honing voor Ochún, rood en wit en bliksem voor Changó. Zo'n droom wordt in de traditie besproken met een padrino of madrina. Dreamkin stelt niet vast dat een droom van een orisha komt; we beschrijven hoe zulke dromen vaak gelezen worden.