Hatavat chalom

Het joodse gebruik om een nare droom ten goede te keren, samen met drie mensen.

Hatavat chalom betekent letterlijk het goed maken van een droom. Het is een joods gebruik voor wie een verontrustende droom heeft gehad, en gaat terug op de Talmoed, in het traktaat Berachot. De gedachte erachter is dat een droom zijn richting mede krijgt van hoe je erop reageert.

Volgens de Talmoed gaat de dromer naar drie vrienden, en zegt tegen hen: ik heb een goede droom gezien. Zij antwoorden: het is goed, en moge het goed zijn, en moge God het ten goede keren. Daarna zeggen ze samen een reeks bijbelverzen over omkeer, verlossing en vrede, zoals: Gij hebt mijn weeklacht veranderd in dans. In veel gemeenschappen wordt dit tot vandaag gedaan, soms met een vaste tekst uit het gebedenboek.

Opvallend is dat de dromer de droom niet hoeft te vertellen. Hij noemt hem een goede droom, en zijn vrienden spreken de wens uit dat hij goed zal zijn. Dat sluit aan bij de talmoedische uitspraak dat dromen de mond volgen: de uitleg die een droom krijgt, bepaalt mede zijn uitkomst. Het gebruik richt zich dus niet op angstige uitleg, maar op zegen.

Daarnaast kent de joodse traditie het vasten na een zware droom, taanit chalom, en een kort gebed tijdens de priesterzegen in de synagoge, waarin iemand God vraagt al zijn dromen ten goede te keren.

Het gebruik laat ook zien hoe belangrijk vrienden zijn: een nare droom draag je niet alleen.

Hatavat chalom laat zien hoe het jodendom met nare dromen omgaat: serieus, maar zonder angst, en samen met anderen. Op Dreamkin noemen joodse lezingen van onrustige dromen dit gebruik. Voor de precieze tekst en toepassing raadpleeg je een rabbijn.