Mara

In het boeddhisme de verpersoonlijking van begeerte, angst en dood.

Mara is in het boeddhisme de verleider: de kracht die mensen in de kringloop van lijden houdt door begeerte, angst en twijfel. Het woord hangt samen met dood. Mara wordt soms als een demonische koning voorgesteld, maar vaker begrepen als een beeld van wat in onze eigen geest tegen bevrijding ingaat.

Het bekendste verhaal speelt zich af in de nacht van de verlichting. Siddhartha zit onder de bodhiboom en besluit niet op te staan voordat hij de waarheid heeft gezien. Mara komt op hem af met alles wat hij heeft. Eerst stuurt hij zijn dochters, die begeerte, onvrede en verlangen belichamen. Dan een leger van monsters, stormen en pijlen, die in bloemen veranderen voordat ze Siddhartha raken. Ten slotte daagt Mara hem uit: met welk recht zit je hier? Siddhartha raakt met zijn rechterhand de aarde aan, en de aarde getuigt voor hem. Dat gebaar, bhumisparsha mudra, zie je op talloze Boeddhabeelden.

Ook na zijn verlichting blijft Mara terugkomen, met twijfel en verleiding, en de Boeddha antwoordt telkens eenvoudig: ik zie je, Mara. Daarop verdwijnt Mara. Veel leraren gebruiken die zin als oefening: een moeilijke gedachte of angst herkennen en benoemen, zonder ertegen te vechten.

Voor dromen is Mara een behulpzaam beeld. Nachtmerries, achtervolgers, verleidingen en twijfels in een droom kunnen in boeddhistische lezingen als Mara worden gelezen: niet als echte demon, maar als de krachten van de geest die aandacht vragen. De oefening is dezelfde als die van de Boeddha: zien en benoemen, en de angst laten zakken.

Het woord Mara hangt samen met het Sanskriet voor doden: wat Mara uiteindelijk zoekt, is dat de mens zijn eigen bevrijding opgeeft.

Op Dreamkin gebruiken de boeddhistische lezingen dit beeld zonder iemand bang te maken.