Apinti

Een gesneden Afro-Surinaamse trommel die de winti roept en ooit boodschappen overbracht.

De apinti is een Afro-Surinaamse trommel met een gesneden houten romp en een vel dat met pinnen of wiggen op spanning wordt gebracht. Hij wordt met de handen bespeeld, vaak zittend, met de trommel tussen de knieën. Het instrument heeft zijn wortels in West-Afrika en kwam met tot slaaf gemaakte mensen mee naar Suriname.

De apinti staat bekend als sprekende trommel. In de tijd van de slavernij werden er boodschappen mee doorgegeven, in ritmes en toonhoogtes die voor buitenstaanders onverstaanbaar waren. Die trommeltaal heeft zijn plaats behouden in religieus gebruik: de apinti wordt verbonden met de winti van de lucht, zoals de kromanti, en met de voorouders.

Tijdens een wintiprei zijn de trommels onmisbaar. Samen met zang vormen ze de poku, de muziek van de ceremonie. Veel winti's hebben hun eigen ritmes en liederen, en het is de muziek die een winti roept, begroet en begeleidt. De trommelaars hebben daarom een verantwoordelijke rol: zij moeten de juiste ritmes kennen en op het juiste moment spelen. De apinti speelt daarin samen met andere trommels, elk met een eigen stem.

In dromen wordt het geluid van trommels in een Surinaamse lezing vaak opgevat als een roep: iets of iemand vraagt je aandacht. Wie droomt dat hij een apinti hoort, kan zich afvragen waar het geluid vandaan kwam, wie er speelde en hoe het voelde. Trommels in de verte worden soms gelezen als een uitnodiging of herinnering aan de familie; zelf spelen als het oppakken van je eigen stem. Wie in de droom gaat dansen of zich meegetrokken voelt, leest dat in Winti soms als contact met een winti, maar ook dat blijft een mogelijkheid, geen zekerheid. Dreamkin schrijft na zo'n droom geen ceremonie of handeling voor; dat hoort bij de familie en ervaren beoefenaars.