Akan-droomverklaring: dromen in de Ghanese traditie

Wie zijn de Akan?

De Akan zijn een groep verwante volken in Ghana en Ivoorkust, met onder anderen de Asante, Fante, Akuapem, Akyem en Bono. Samen vormen ze de grootste bevolkingsgroep van Ghana, en hun taal, het Akan of Twi, wordt door miljoenen mensen gesproken. Ook in Nederland wonen veel Ghanezen, vooral in Amsterdam Zuidoost.

Voor Surinaamse lezers is de Akan-traditie opvallend herkenbaar. Veel tot slaaf gemaakten die naar Suriname werden gebracht, kwamen uit het gebied van de Akan, en dat is in Winti en de Surinaamse cultuur terug te zien: de kra, de namen van de dag zoals Kwasi en Kofi, de verhalen over Anansi, en het woord Kromanti, naar het fort Kormantin aan de Goudkust.

De mens: ɔkra, sunsum en mogya

In het Akan-denken bestaat een mens uit meerdere delen. De ɔkra is de ziel die God, Onyame, bij de geboorte geeft; die draagt de nkrabea, de bestemming die je meekreeg. De sunsum is de geest of persoonlijkheid, die volgens de traditie via de vader wordt doorgegeven. En de mogya, het bloed, komt van de moeder en verbindt je met je abusua, de moederlijke familielijn.

Dromen worden vooral met de sunsum verbonden. Tijdens de slaap zou de sunsum het lichaam kunnen verlaten, reizen, en anderen ontmoeten: levenden, overledenen of geesten. Wat je droomt, is in die opvatting soms wat je sunsum werkelijk meemaakte. Een sterke sunsum is volgens de traditie beter bestand tegen wat hij onderweg tegenkomt.

Voorouders en de geestelijke wereld

Boven alles staat Onyame, de schepper. Asase Yaa is de aarde, en de abosom zijn goden die vaak in rivieren, meren, bossen of op bepaalde plaatsen wonen, zoals de rivier Tano of het meer Bosomtwe. Het dichtst bij het dagelijks leven staan de nsamanfo, de voorouders. Zij worden geëerd met plengoffers, bij de Adae-feesten en in de gezwarte krukken van oudsten en koningen.

Dromen over overleden familieleden worden daarom serieus en met warmte bekeken. Een voorouder kan in een droom raad geven, waarschuwen, beschermen of iets vragen. Ook dromen over begrafenissen, het familiehuis en rivieren worden vaak in verband gebracht met de voorouders.

Adinkra en spreekwoorden

Een bijzondere taal van betekenis zijn de Adinkra-symbolen: tekens die oorspronkelijk op rouwkleden werden gestempeld, elk met een eigen spreekwoord of gedachte. Sankofa, een vogel die achterom kijkt, betekent dat het niet verkeerd is om terug te gaan en te halen wat je vergat. Gye Nyame staat voor de oppermacht van God, Dwennimmen voor kracht met nederigheid.

Die symbolen en spreekwoorden helpen ook om dromen te lezen. Een droom die terugkijkt, naar een oud huis, een overleden grootouder of een plek uit je jeugd, wordt vaak met Sankofa in verband gebracht: wat moet je terughalen voordat je verder kunt? Akan-wijsheid wordt vaak in spreekwoorden doorgegeven, en een goede droomlezing gebruikt er een waar dat echt iets verheldert.

Hoe Dreamkin Akan-dromen leest

Een Akan-lezing op Dreamkin begint bij het gevoel van de droom, en vraagt dan: is de sunsum op reis geweest, verstoord of bezocht? Spreekt er een voorouder? Wijst de droom terug, zodat Sankofa de sleutel is? We geven geen voorspellingen van onheil, en we schrijven geen rituelen voor.

De Akan-traditie is breed en levend, en gebruiken verschillen per volk, familie en regio. Veel Ghanezen combineren haar bovendien met het christendom of de islam. Wie een droom zwaar vindt wegen, bespreekt die bij voorkeur met een oudere in de familie, zoals de traditie dat zelf ook aanraadt.

Symbolen in deze traditie

• Dromen over een baby in de Akan-traditie
• Dromen over het bos in de Akan-traditie
• Dromen over doodgaan in de Akan-traditie
• Dromen over geld in de Akan-traditie
• Dromen over een huis in de Akan-traditie
• Dromen over een krokodil in de Akan-traditie
• Dromen over een overleden dierbare in de Akan-traditie
• Dromen over spinnen in de Akan-traditie
• Dromen over trouwen in de Akan-traditie
• Dromen over vogels in de Akan-traditie
• Dromen over water in de Akan-traditie

Gids

• Adinkra-symbolen en hun betekenis, ook in dromen Elk Adinkra-symbool is een spreekwoord dat je kunt zien. Wie het spreekwoord kent, kan het symbool lezen, op een doek, op een muur, en ook in een droom.
• Akan en dromen: de ziel, de voorouders en Adinkra, van Ghana tot Suriname De kra, Kwasi en Kofi, Anansi: wie Surinaams is, kent de Akan al. Deze gids laat zien hoe de Akan uit Ghana dromen lezen, en waarom die traditie tot in Paramaribo en Amsterdam Zuidoost voortleeft.