Akan

Gye Nyame

Adinkra-symbool "behalve God": de oppermacht van Onyame.

Gye Nyame is het bekendste Adinkra-symbool van de Akan in Ghana. De woorden betekenen behalve God, of uitgezonderd God, en het symbool drukt de oppermacht en alomtegenwoordigheid van Onyame, de schepper, uit. Een veelgehoorde uitleg verbindt het met een gezegde over de schepping: niemand zag het begin en niemand zal het einde zien, behalve God. Een andere lezing is eenvoudiger: ik vrees niets en niemand, behalve God.

De vorm is een krullende, bijna spiraalvormige figuur, met een middenas en ronde armen aan weerszijden. Zoals andere Adinkra-symbolen werd het eerst op stof gedrukt met stempels gesneden uit kalebas, en het wordt nog altijd met de hand gestempeld in Ntonso, de plaats bij Kumasi die bekendstaat om Adinkra-stof. Vandaag is Gye Nyame overal in Ghana: op gebouwen, bussen, winkelborden, sieraden en stof. In de diaspora, van de Verenigde Staten tot Suriname en Nederland, wordt het gedragen als teken van geloof en van Afrikaanse wortels.

Adinkra-symbolen horen bij spreekwoorden, en hun betekenis is geen magie: Gye Nyame dragen beschermt op zichzelf niet, maar zegt iets over wat de drager voor waar houdt.

In dromen kan Gye Nyame verschijnen op stof gedrukt, in hout gesneden of op een muur getekend. In een Akan-lezing wordt zo'n droom meestal verbonden met vertrouwen: een herinnering dat sommige dingen buiten je macht liggen en dat je ze niet alleen hoeft te dragen. Hij komt vaak in periodes van zorg of overbelasting. Zoals elk symbool op Dreamkin wordt hij gelezen samen met de rest van de droom en je eigen leven, niet als vast teken.

Verwante begrippen