Anansi (Kwaku Ananse)

De slimme spin uit de Akan-verhalen, die via de slavernij ook in Suriname en het Caribisch gebied bekend werd.

Kwaku Ananse is de beroemdste figuur uit de verhalen van de Akan in Ghana. Ananse betekent spin in het Twi, en Kwaku is de naam voor een jongen die op woensdag is geboren. Hij is een trickster: klein en zwak, maar zo slim, brutaal en listig dat hij machtigere dieren en zelfs de goden te slim af is. Soms is hij held, soms schurk, en vaak allebei.

Het bekendste verhaal vertelt hoe alle verhalen van de wereld ooit van Nyame waren, de hemelgod. Ananse wilde ze hebben, en Nyame vroeg een hoge prijs: de python Onini, de luipaard Osebo, de horzels Mmoboro en de bosgeest Mmoatia. Met list en geduld ving Ananse ze allemaal. Sindsdien heten verhalen bij de Akan anansesem: spinnenverhalen.

Via de slavernij reisde Ananse mee naar de Amerika's. In Suriname werd hij Anansi, en de Anansi-tori zijn daar een geliefd deel van de cultuur, verteld bij rouw en bij feest. Ook in Jamaica, Curaçao (Nanzi) en elders leeft hij voort. Voor veel mensen in de diaspora stond Anansi voor overleven met verstand, ook als je zwakker bent dan wie over je heerst.

In droomduiding komt Ananse vooral in beeld bij dromen over spinnen. In een Akan- of Surinaamse lezing is een spin daarom niet alleen eng. Ze kan staan voor slimheid, vindingrijkheid en verhalen: een oplossing die je met list moet vinden, of een verhaal dat verteld wil worden. Tegelijk laat Ananse zien waar slimheid in bedrog omslaat, en een droom met een spin kan ook de vraag stellen wie er in je leven een web spint.

Op Dreamkin staat Ananse daarom bij de lezingen over dromen met spinnen.