Akan

Ɔkra

De ziel die Onyame bij de geboorte geeft en die de bestemming (nkrabea) draagt; de oorsprong van de Winti-kra.

De ɔkra is in de Akan-traditie de ziel van een mens: een vonk van Onyame, de schepper, die bij de geboorte in het lichaam komt en bij de dood naar God terugkeert. De ɔkra is het diepste en meest goddelijke deel van een mens, en maakt iemand tot een levend wezen.

Volgens de traditie neemt de ɔkra voor de geboorte afscheid van God en krijgt dan de nkrabea mee, de bestemming voor dit leven. Die bestemming bepaalt de grote lijnen, al laat ze volgens veel Akan-denkers ruimte voor eigen keuzes en inzet. Een bekend spreekwoord zegt dat niemand een ander zijn bestemming kan geven. Wie steeds tegenslag heeft, zou soms zijn nkrabea willen veranderen, en daarover bestaan veel verhalen.

Een zichtbaar teken van de ɔkra zijn de kra-namen, de namen naar de dag van de week waarop iemand is geboren. Elke dag heeft een eigen ɔkra en eigen eigenschappen: Kwasi en Akosua voor zondag, Kwadwo en Adwoa voor maandag, Kwabena en Abena voor dinsdag, Kwaku en Akua voor woensdag, Yaw en Yaa voor donderdag, Kofi en Afua voor vrijdag, Kwame en Ama voor zaterdag. Via de slavernij kwamen die namen naar Suriname, waar ze in Winti en de volkscultuur voortleven, samen met het begrip kra.

De ɔkra wordt onderscheiden van de sunsum, de geest of persoonlijkheid, en van mogya, het bloed van de moederlijke lijn. Waar de sunsum volgens de traditie in de slaap kan reizen, blijft de ɔkra de kern. Dromen over je eigen geboorte, je naam of een gevoel van roeping worden in de Akan-lezing soms met de ɔkra en de nkrabea verbonden.

Op Dreamkin beschrijven we deze begrippen als een manier van kijken, niet als vaststelling over iemands bestemming.

Verwante begrippen