Sunsum
De geest of persoonlijkheid van een mens in de Akan-traditie; die zou tijdens de slaap kunnen reizen.
De sunsum is in het Akan-denken de geest of persoonlijkheid van een mens: wat iemand zijn karakter, uitstraling en kracht geeft. Het woord wordt ook in verband gebracht met schaduw. Waar de ɔkra de ziel is die van God komt en je bestemming draagt, is de sunsum meer het deel dat je in de wereld laat zien en dat gevormd kan worden.
Volgens de traditie wordt de sunsum via de vader doorgegeven, verbonden met de ntoro, de vaderlijke geestelijke lijn, terwijl het bloed, mogya, van de moeder komt. Zo is ieder mens verbonden met twee families, op twee manieren. Filosofen uit Ghana, zoals Kwame Gyekye, hebben veel geschreven over hoe die delen samenhangen, en er bestaan verschillende opvattingen over.
Een sunsum kan sterk of zwak zijn. Iemand met een sterke sunsum wordt gezien als standvastig, moedig en moeilijk te beïnvloeden. Een zwakke sunsum zou gevoeliger zijn voor angst, invloeden van buitenaf en tegenslag. De sunsum kan volgens de traditie versterkt worden door een goed leven, gebed en de steun van familie en voorouders.
Voor dromen is de sunsum het belangrijkste begrip. Tijdens de slaap zou de sunsum het lichaam kunnen verlaten en reizen: naar andere plaatsen, naar levenden en naar overledenen. Wat je droomt, is in die opvatting soms wat je sunsum onderweg meemaakte. Een droom waarin je vliegt, ver reist of mensen ontmoet die je lang niet zag, wordt zo gelezen. Een droom waarin je achtervolgd of vastgehouden wordt, kan gelezen worden als een sunsum die onderweg werd verstoord.
Dreamkin stelt niet vast wat er met iemands sunsum gebeurt. We beschrijven hoe dromen in deze traditie vaak gelezen worden, en we voorspellen geen onheil.
Verwante begrippen
- Sankofa Adinkra-symbool van een vogel die achterom kijkt: ga terug en haal wat je vergat.
- Anansi (Kwaku Ananse) De slimme spin uit de Akan-verhalen, die via de slavernij ook in Suriname en het Caribisch gebied bekend werd.
- Nsamanfo De voorouders in de Akan-traditie, die de familie raad geven, waarschuwen en beschermen.
- Adinkra De symbolen van de Akan, elk met een eigen spreekwoord of gedachte.
- Ɔkra De ziel die Onyame bij de geboorte geeft en die de bestemming (nkrabea) draagt; de oorsprong van de Winti-kra.
- Onyame De schepper en oppergod in de Akan-traditie.
- Abosom De goden van de Akan, kinderen van Onyame, wonend in rivieren, meren en bossen.
- Asase Yaa De aarde als godin bij de Akan, na Onyame als tweede aangeroepen.
- Adae (Akwasidae) De heilige rustdag van de Akan-kalender, waarop de voorouders worden geëerd.
- Gye Nyame Adinkra-symbool "behalve God": de oppermacht van Onyame.
- Nyame Dua Adinkra-symbool "boom van God": het altaar van Onyame, teken van zijn aanwezigheid.
- Denkyem Adinkra-symbool van de krokodil: aanpassingsvermogen.
- Funtunfunefu Denkyemfunefu Adinkra-symbool van twee krokodillen met één maag: eenheid in verschil.
- Dwennimmen Adinkra-symbool van ramshoorns: nederigheid samen met kracht.
- Adinkrahene Het "hoofd" van de Adinkra-symbolen: grootheid, charisma en leiderschap.
- Akoma Adinkra-symbool van het hart: geduld en verdraagzaamheid.
- Eban Adinkra-symbool van de omheining: liefde, veiligheid en geborgenheid.
- Mmusuyidee Adinkra-symbool "wat ongeluk wegneemt": voorspoed en heiligheid.
- Nkyinkyim Adinkra-symbool van het kronkelen: initiatief, veerkracht en het bochtige pad van het leven.
- Aya Adinkra-symbool van de varen: volharding en vindingrijkheid.
- Duafe Adinkra-symbool van de houten kam: schoonheid, zorg en goed gedrag.
- Hye Won Hye Adinkra-symbool "wat niet verbrandt": onvergankelijkheid en volharding.
- Osram ne Nsoromma Adinkra-symbool van de maan en de ster: trouwe liefde en harmonie.
- Mpatapo Adinkra-symbool van de knoop van verzoening: vrede sluiten na ruzie.
- Bese Saka Adinkra-symbool van een zak kolanoten: overvloed, macht en eenheid.
- Fawohodie Adinkra-symbool van onafhankelijkheid: vrijheid, met de verantwoordelijkheid die erbij hoort.