Adinkra
De symbolen van de Akan, elk met een eigen spreekwoord of gedachte.
Adinkra zijn de symbolen van de Akan uit Ghana en Ivoorkust. Elk symbool is een grafisch teken dat een spreekwoord, een waarde of een gedachte uitdrukt. Er bestaan er meer dan honderd, en nieuwe symbolen worden nog steeds gemaakt. Samen vormen ze een visuele taal van wijsheid.
Oorspronkelijk werden Adinkra-symbolen met gesneden kalebasstempels en een donkere verf van boombast op doek gedrukt. Die kleden werden vooral bij rouw en begrafenissen gedragen; het woord wordt wel uitgelegd als afscheid. Tegenwoordig zie je de symbolen overal: op kleding, sieraden, gebouwen, logo's en kunst, in Ghana en in de hele Afrikaanse diaspora.
Enkele bekende symbolen zijn Gye Nyame, behalve God, voor de oppermacht van God en het meest gebruikte symbool in Ghana. Sankofa, ga terug en haal het, voor leren van het verleden. Dwennimmen, de hoorns van een ram, voor kracht met nederigheid. Nyame Nti, dankzij God, voor geloof. Akoma, het hart, voor geduld en verdraagzaamheid. Funtunfunefu, twee krokodillen met één maag, voor eenheid ondanks verschil. En Aya, de varen, voor volharding en vindingrijkheid.
In droomduiding bieden de Adinkra een taal om een droom te duiden. Een droom die terugkijkt, sluit aan bij Sankofa. Een droom over twee mensen die elkaar tegenwerken maar samen iets moeten, bij Funtunfunefu. Een droom over volhouden in moeilijke omstandigheden, bij Aya. Een Akan-lezing gebruikt zo'n symbool of spreekwoord alleen waar het de droom echt verheldert.
In Ghana worden Adinkra-kleden nog altijd bij begrafenissen gedragen, vaak in rood, zwart of donkerbruin, en in de stad Ntonso, bij Kumasi, worden ze nog met de hand gestempeld.
Op Dreamkin komen de Adinkra-symbolen terug in de Akan-lezingen, als sleutel en niet als vaste uitleg.
Verwante begrippen
- Sankofa Adinkra-symbool van een vogel die achterom kijkt: ga terug en haal wat je vergat.
- Anansi (Kwaku Ananse) De slimme spin uit de Akan-verhalen, die via de slavernij ook in Suriname en het Caribisch gebied bekend werd.
- Nsamanfo De voorouders in de Akan-traditie, die de familie raad geven, waarschuwen en beschermen.
- Sunsum De geest of persoonlijkheid van een mens in de Akan-traditie; die zou tijdens de slaap kunnen reizen.
- Ɔkra De ziel die Onyame bij de geboorte geeft en die de bestemming (nkrabea) draagt; de oorsprong van de Winti-kra.
- Onyame De schepper en oppergod in de Akan-traditie.
- Abosom De goden van de Akan, kinderen van Onyame, wonend in rivieren, meren en bossen.
- Asase Yaa De aarde als godin bij de Akan, na Onyame als tweede aangeroepen.
- Adae (Akwasidae) De heilige rustdag van de Akan-kalender, waarop de voorouders worden geëerd.
- Gye Nyame Adinkra-symbool "behalve God": de oppermacht van Onyame.
- Nyame Dua Adinkra-symbool "boom van God": het altaar van Onyame, teken van zijn aanwezigheid.
- Denkyem Adinkra-symbool van de krokodil: aanpassingsvermogen.
- Funtunfunefu Denkyemfunefu Adinkra-symbool van twee krokodillen met één maag: eenheid in verschil.
- Dwennimmen Adinkra-symbool van ramshoorns: nederigheid samen met kracht.
- Adinkrahene Het "hoofd" van de Adinkra-symbolen: grootheid, charisma en leiderschap.
- Akoma Adinkra-symbool van het hart: geduld en verdraagzaamheid.
- Eban Adinkra-symbool van de omheining: liefde, veiligheid en geborgenheid.
- Mmusuyidee Adinkra-symbool "wat ongeluk wegneemt": voorspoed en heiligheid.
- Nkyinkyim Adinkra-symbool van het kronkelen: initiatief, veerkracht en het bochtige pad van het leven.
- Aya Adinkra-symbool van de varen: volharding en vindingrijkheid.
- Duafe Adinkra-symbool van de houten kam: schoonheid, zorg en goed gedrag.
- Hye Won Hye Adinkra-symbool "wat niet verbrandt": onvergankelijkheid en volharding.
- Osram ne Nsoromma Adinkra-symbool van de maan en de ster: trouwe liefde en harmonie.
- Mpatapo Adinkra-symbool van de knoop van verzoening: vrede sluiten na ruzie.
- Bese Saka Adinkra-symbool van een zak kolanoten: overvloed, macht en eenheid.
- Fawohodie Adinkra-symbool van onafhankelijkheid: vrijheid, met de verantwoordelijkheid die erbij hoort.