Fawohodie

Adinkra-symbool van onafhankelijkheid: vrijheid, met de verantwoordelijkheid die erbij hoort.

Fawohodie betekent onafhankelijkheid, en het Adinkra-symbool staat voor vrijheid en emancipatie. Het spreekwoord dat er meestal bij hoort, voegt een belangrijke voorwaarde toe: onafhankelijkheid komt met haar verantwoordelijkheden. Vrij zijn is niet alleen ergens van bevrijd worden; het betekent ook je eigen leven dragen, met de plichten die daarbij horen.

Het symbool heeft een sterke plaats in de geschiedenis van Ghana. In 1957 werd Ghana een van de eerste Afrikaanse landen die onafhankelijk werden van koloniaal bestuur, en Fawohodie werd een van de tekens van dat moment. In de diaspora wordt het ook verbonden met de emancipatie uit de slavernij, en in Suriname en Nederland past het vanzelfsprekend bij de herdenking van Keti Koti.

Het symbool toont een X-vorm met een dubbele omlijning. Net als andere Adinkra-symbolen wordt het op stof gedrukt en gebruikt in versiering, kleding en kunst.

Het staat vanzelfsprekend naast Sankofa, dat vraagt te onthouden waar je vandaan komt, en Hye Won Hye, dat spreekt over wat standhoudt.

De verantwoordelijkheid waarover het spreekwoord gaat, reikt verder dan jezelf. Een vrij mens, een vrije familie of een vrij land staat in voor de eigen keuzes en kan die niet langer op een ander afschuiven. Zo is Fawohodie net zo goed een teken van volwassenheid als van feest: vrijheid houd je door er goed mee om te gaan. Door die dubbele betekenis wordt het symbool gekozen voor overgangsmomenten, zoals het huis uit gaan, iets eigens beginnen of een nationale feestdag vieren.

In dromen kunnen kettingen die afvallen, een deur die opengaat, een huis verlaten voor een eigen thuis, of een poort die van het slot gaat op Akan-wijze met deze betekenis gelezen worden. Zulke dromen komen vaak als iemand onafhankelijker wordt, van ouders, een relatie, een baan of een oude manier van leven, of ernaar verlangt. Gelezen met Fawohodie verwelkomt de droom de vrijheid, en vraagt hij welke verantwoordelijkheid je bereid bent erbij te dragen.