Mpatapo
Adinkra-symbool van de knoop van verzoening: vrede sluiten na ruzie.
Mpatapo is de knoop van verzoening, of de knoop van bevrediging, en het Adinkra-symbool staat voor vrede sluiten na ruzie. Het staat voor de band die de partijen in een conflict aan een vreedzame regeling bindt: als de knoop gelegd is, hoort de ruzie voorbij te zijn, en wordt de zaak niet opnieuw opgerakeld.
Verzoening heeft een centrale plaats in het Akan-leven. Geschillen tussen families, buren of partners worden voor oudsten gebracht, die beide kanten aanhoren, oordelen en daarna vrede tussen hen sluiten, vaak met een gedeelde drank, een geschenk of een symbolische handeling die het bezegelt. Mpatapo is het teken van dat moment: geen overwinning voor één kant, maar een herstelde band.
Het symbool toont een geknoopte figuur van lijnen met een lus aan elk van de vier hoeken. Net als andere Adinkra-symbolen wordt het op stof gedrukt en in versiering gebruikt.
Zijn boodschap ligt dicht bij Funtunfunefu Denkyemfunefu, de twee krokodillen die één maag delen en dus beter kunnen ophouden met vechten.
Wat Mpatapo van mensen vraagt, is veeleisend. De knoop leggen betekent de regeling aanvaarden, ook als die niet alles is waarop je hoopte, en de oude grief later niet opnieuw ophalen. Het symbool eert de mensen die vrede sluiten net zo goed als de ouderen die hen daarbij helpen: het waardeert de bereidheid om een ruzie te laten eindigen. In een familie of een gemeenschap is het die bereidheid die verhoudingen over generaties heen heel houdt.
In dromen kunnen een knoop die gelegd of losgemaakt wordt, elkaar de hand schudden na een ruzie, of gaan zitten met iemand met wie je ruzie had op Akan-wijze met deze betekenis gelezen worden. Zulke dromen komen vaak als een conflict op je drukt, of als een deel van je vrede wil sluiten. Gelezen met Mpatapo zegt de droom niet wie gelijk had; hij vraagt of het moment is gekomen om de knoop te leggen, en wat je daarvoor nodig hebt.
Verwante begrippen
- Sankofa Adinkra-symbool van een vogel die achterom kijkt: ga terug en haal wat je vergat.
- Anansi (Kwaku Ananse) De slimme spin uit de Akan-verhalen, die via de slavernij ook in Suriname en het Caribisch gebied bekend werd.
- Nsamanfo De voorouders in de Akan-traditie, die de familie raad geven, waarschuwen en beschermen.
- Sunsum De geest of persoonlijkheid van een mens in de Akan-traditie; die zou tijdens de slaap kunnen reizen.
- Adinkra De symbolen van de Akan, elk met een eigen spreekwoord of gedachte.
- Ɔkra De ziel die Onyame bij de geboorte geeft en die de bestemming (nkrabea) draagt; de oorsprong van de Winti-kra.
- Onyame De schepper en oppergod in de Akan-traditie.
- Abosom De goden van de Akan, kinderen van Onyame, wonend in rivieren, meren en bossen.
- Asase Yaa De aarde als godin bij de Akan, na Onyame als tweede aangeroepen.
- Adae (Akwasidae) De heilige rustdag van de Akan-kalender, waarop de voorouders worden geëerd.
- Gye Nyame Adinkra-symbool "behalve God": de oppermacht van Onyame.
- Nyame Dua Adinkra-symbool "boom van God": het altaar van Onyame, teken van zijn aanwezigheid.
- Denkyem Adinkra-symbool van de krokodil: aanpassingsvermogen.
- Funtunfunefu Denkyemfunefu Adinkra-symbool van twee krokodillen met één maag: eenheid in verschil.
- Dwennimmen Adinkra-symbool van ramshoorns: nederigheid samen met kracht.
- Adinkrahene Het "hoofd" van de Adinkra-symbolen: grootheid, charisma en leiderschap.
- Akoma Adinkra-symbool van het hart: geduld en verdraagzaamheid.
- Eban Adinkra-symbool van de omheining: liefde, veiligheid en geborgenheid.
- Mmusuyidee Adinkra-symbool "wat ongeluk wegneemt": voorspoed en heiligheid.
- Nkyinkyim Adinkra-symbool van het kronkelen: initiatief, veerkracht en het bochtige pad van het leven.
- Aya Adinkra-symbool van de varen: volharding en vindingrijkheid.
- Duafe Adinkra-symbool van de houten kam: schoonheid, zorg en goed gedrag.
- Hye Won Hye Adinkra-symbool "wat niet verbrandt": onvergankelijkheid en volharding.
- Osram ne Nsoromma Adinkra-symbool van de maan en de ster: trouwe liefde en harmonie.
- Bese Saka Adinkra-symbool van een zak kolanoten: overvloed, macht en eenheid.
- Fawohodie Adinkra-symbool van onafhankelijkheid: vrijheid, met de verantwoordelijkheid die erbij hoort.