Mmusuyidee
Adinkra-symbool "wat ongeluk wegneemt": voorspoed en heiligheid.
Mmusuyidee betekent wat ongeluk wegneemt, of wat onheil weghaalt, en het Adinkra-symbool staat voor voorspoed en heiligheid. Het drukt de wens, en de inspanning, uit om een mens of huishouden vrij te houden van wat schade brengt, in lichamelijke en in spirituele zin. Het symbool is een massief vierkant met vier sleuven vanuit de hoeken, waardoor in het midden een kruis overblijft.
In het Akan-denken is ongeluk, mmusu, niet alleen pech. Het kan het gevolg zijn van een gebroken taboe, van onenigheid of van iets wat onopgelost is gebleven, en een groot deel van het Akan-rituele leven draait om reinigen en het herstellen van evenwicht. Mmusuyidee hoort bij die wereld: het is een teken van zuiverheid en van een leven dat op orde wordt gehouden, van een huis en een lichaam die zorg verdienen.
Net als andere Adinkra-symbolen wordt het op stof gedrukt en in versiering gebruikt. Het is een symbool om met respect te behandelen: het drukt een hoop en een manier van leven uit, geen amulet dat vanzelf ongeluk wegneemt.
Zijn boodschap ligt dicht bij de Akan-feesten van reiniging, zoals Odwira, waarin de hele gemeenschap wordt gereinigd en vernieuwd.
In het dagelijkse Akan-leven zie je hetzelfde idee in eenvoudige gewoontes: 's ochtends het erf vegen, je wassen voor je oudsten begroet, een ruzie bijleggen voor een feest. Orde buiten moet orde binnen ondersteunen.
In dromen kunnen het Mmusuyidee-patroon, of beelden van een huis schoonmaken, vegen, wassen of afval opruimen, op Akan-wijze met deze betekenis gelezen worden. Zulke dromen komen vaak na een zware periode, als iemand verlangt naar een nieuw begin. Gelezen met Mmusuyidee belooft de droom niet dat het ongeluk voorbij is, maar wijst hij op wat je kunt opruimen: een ruzie om bij te leggen, een belofte om na te komen, een ruimte om op orde te brengen.
Verwante begrippen
- Sankofa Adinkra-symbool van een vogel die achterom kijkt: ga terug en haal wat je vergat.
- Anansi (Kwaku Ananse) De slimme spin uit de Akan-verhalen, die via de slavernij ook in Suriname en het Caribisch gebied bekend werd.
- Nsamanfo De voorouders in de Akan-traditie, die de familie raad geven, waarschuwen en beschermen.
- Sunsum De geest of persoonlijkheid van een mens in de Akan-traditie; die zou tijdens de slaap kunnen reizen.
- Adinkra De symbolen van de Akan, elk met een eigen spreekwoord of gedachte.
- Ɔkra De ziel die Onyame bij de geboorte geeft en die de bestemming (nkrabea) draagt; de oorsprong van de Winti-kra.
- Onyame De schepper en oppergod in de Akan-traditie.
- Abosom De goden van de Akan, kinderen van Onyame, wonend in rivieren, meren en bossen.
- Asase Yaa De aarde als godin bij de Akan, na Onyame als tweede aangeroepen.
- Adae (Akwasidae) De heilige rustdag van de Akan-kalender, waarop de voorouders worden geëerd.
- Gye Nyame Adinkra-symbool "behalve God": de oppermacht van Onyame.
- Nyame Dua Adinkra-symbool "boom van God": het altaar van Onyame, teken van zijn aanwezigheid.
- Denkyem Adinkra-symbool van de krokodil: aanpassingsvermogen.
- Funtunfunefu Denkyemfunefu Adinkra-symbool van twee krokodillen met één maag: eenheid in verschil.
- Dwennimmen Adinkra-symbool van ramshoorns: nederigheid samen met kracht.
- Adinkrahene Het "hoofd" van de Adinkra-symbolen: grootheid, charisma en leiderschap.
- Akoma Adinkra-symbool van het hart: geduld en verdraagzaamheid.
- Eban Adinkra-symbool van de omheining: liefde, veiligheid en geborgenheid.
- Nkyinkyim Adinkra-symbool van het kronkelen: initiatief, veerkracht en het bochtige pad van het leven.
- Aya Adinkra-symbool van de varen: volharding en vindingrijkheid.
- Duafe Adinkra-symbool van de houten kam: schoonheid, zorg en goed gedrag.
- Hye Won Hye Adinkra-symbool "wat niet verbrandt": onvergankelijkheid en volharding.
- Osram ne Nsoromma Adinkra-symbool van de maan en de ster: trouwe liefde en harmonie.
- Mpatapo Adinkra-symbool van de knoop van verzoening: vrede sluiten na ruzie.
- Bese Saka Adinkra-symbool van een zak kolanoten: overvloed, macht en eenheid.
- Fawohodie Adinkra-symbool van onafhankelijkheid: vrijheid, met de verantwoordelijkheid die erbij hoort.