Nyame Dua
Adinkra-symbool "boom van God": het altaar van Onyame, teken van zijn aanwezigheid.
Nyame Dua betekent boom van God, en het is de naam van zowel een voorwerp als een Adinkra-symbool. Het voorwerp is een altaar voor Onyame: een gevorkte tak of paal op het binnenplein van een erf, met daarop een pot of schaal met water. Daar werd tot de oppergod gebeden, en het water, soms met kruiden erin, kon worden gebruikt om het huishouden te zegenen en te reinigen. Omdat Onyame weinig tempels heeft, was de Nyame Dua een van de duidelijkste tekens van zijn aanwezigheid in het dagelijks leven.
Het Adinkra-symbool tekent het altaar niet letterlijk: het toont vier harten in een kruis, met de punten naar het midden, elk met een klein klaverblad erin. Het staat voor Gods aanwezigheid en bescherming, en voor het idee dat het heilige dichtbij is, midden in het huis, niet alleen ver weg in de hemel.
Net als Gye Nyame wordt het op Adinkra-stof gedrukt en gebruikt in versiering en sieraden. Het is een symbool om met respect te behandelen: het wijst naar gebed, niet naar een amulet dat vanzelf werkt.
In dromen wordt een beeld van de Nyame Dua, of van een vat met helder water op een gevorkte paal, op Akan-wijze gelezen als teken van zegen en van een huishouden dat gedragen wordt. Het kan komen als iemand verlangt naar bescherming of naar een thuis dat weer veilig voelt. Een gebroken of leeg vat in zo'n droom wordt niet als dreiging gelezen, maar als vraag naar wat in het huishouden zorg of gebed nodig heeft. Families die de traditie bewaren, zouden zo'n droom bij een oudere brengen.
Verwante begrippen
- Sankofa Adinkra-symbool van een vogel die achterom kijkt: ga terug en haal wat je vergat.
- Anansi (Kwaku Ananse) De slimme spin uit de Akan-verhalen, die via de slavernij ook in Suriname en het Caribisch gebied bekend werd.
- Nsamanfo De voorouders in de Akan-traditie, die de familie raad geven, waarschuwen en beschermen.
- Sunsum De geest of persoonlijkheid van een mens in de Akan-traditie; die zou tijdens de slaap kunnen reizen.
- Adinkra De symbolen van de Akan, elk met een eigen spreekwoord of gedachte.
- Ɔkra De ziel die Onyame bij de geboorte geeft en die de bestemming (nkrabea) draagt; de oorsprong van de Winti-kra.
- Onyame De schepper en oppergod in de Akan-traditie.
- Abosom De goden van de Akan, kinderen van Onyame, wonend in rivieren, meren en bossen.
- Asase Yaa De aarde als godin bij de Akan, na Onyame als tweede aangeroepen.
- Adae (Akwasidae) De heilige rustdag van de Akan-kalender, waarop de voorouders worden geëerd.
- Gye Nyame Adinkra-symbool "behalve God": de oppermacht van Onyame.
- Denkyem Adinkra-symbool van de krokodil: aanpassingsvermogen.
- Funtunfunefu Denkyemfunefu Adinkra-symbool van twee krokodillen met één maag: eenheid in verschil.
- Dwennimmen Adinkra-symbool van ramshoorns: nederigheid samen met kracht.
- Adinkrahene Het "hoofd" van de Adinkra-symbolen: grootheid, charisma en leiderschap.
- Akoma Adinkra-symbool van het hart: geduld en verdraagzaamheid.
- Eban Adinkra-symbool van de omheining: liefde, veiligheid en geborgenheid.
- Mmusuyidee Adinkra-symbool "wat ongeluk wegneemt": voorspoed en heiligheid.
- Nkyinkyim Adinkra-symbool van het kronkelen: initiatief, veerkracht en het bochtige pad van het leven.
- Aya Adinkra-symbool van de varen: volharding en vindingrijkheid.
- Duafe Adinkra-symbool van de houten kam: schoonheid, zorg en goed gedrag.
- Hye Won Hye Adinkra-symbool "wat niet verbrandt": onvergankelijkheid en volharding.
- Osram ne Nsoromma Adinkra-symbool van de maan en de ster: trouwe liefde en harmonie.
- Mpatapo Adinkra-symbool van de knoop van verzoening: vrede sluiten na ruzie.
- Bese Saka Adinkra-symbool van een zak kolanoten: overvloed, macht en eenheid.
- Fawohodie Adinkra-symbool van onafhankelijkheid: vrijheid, met de verantwoordelijkheid die erbij hoort.